Tổng hợp tin kinh tế – tài chính thế giới ngày 05/03/2014

0
202

Tổng hợp tin kinh tế - tài chính thế giới ngày 05/03/2014Kinh tế Nga thành nạn nhân của khủng hoảng Ukraine

Theo nhận định của hãng tin tài chính Bloomberg, cách ứng xử của Nga trong vấn đề Ukraine đã khiến nước này thiệt hại nhiều tỷ USD, và mức thiệt hại còn có thể tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.

Việc Tổng thống Nga Vladimir Putin đưa quân vào vùng Crimea của Ukraine đã khiến thị trường chứng khoán nước này sụt giảm mạnh nhất trong 5 năm trong phiên giao dịch ngày 3/3 và kéo đồng Rúp xuống mức thấp kỷ lục, buộc Ngân hàng Trung ương Nga phải tăng lãi suất mạnh nhất kể từ năm 1998.

Hai tỷ phú Nga Gennady Timchenko và Leonid Mikhelson, những người được cho là có quan hệ thân cận với ông Putin, mất tổng cộng 3,2 tỷ USD trong giá trị tài sản ròng do cổ phiếu của hãng khí đốt Novatek sụt 18%.

Lộ điểm yếu kinh tế

“Nga chính là đối tượng thiệt hại lớn trong cuộc khủng hoảng ở Ukraine”, ông Timothy Ash, chuyên gia kinh tế trưởng về các thị trường mới nổi thuộc Standard Bank ở London, nhận xét. “Niềm tin trong và ngoài nước Nga sẽ chịu một cú sốc lớn. Đầu tư sẽ giảm và có khả năng xảy ra sự tháo chạy của các dòng vốn. Các ngân hàng Nga làm ăn ở Ukraine có thể thua lỗ, đồng Rúp mất giá thêm, tăng trưởng kinh tế của Nga yếu đi”.

Bloomberg đánh giá, cuộc đối đầu Đông-Tây căng thẳng nhất từ thời Chiến tranh lạnh đã làm lộ ra những điểm yếu của nền kinh tế Nga dựa trên ngành công nghiệp năng lượng. Lĩnh vực dầu khí chiếm hơn một nửa kim ngạch xuất khẩu của Nga. Bởi vậy, khi giá nhiên liệu chững lại, tiềm năng tăng trưởng kinh tế nước này cũng bị rút kiệt, khiến Moscow phải lên tiếng cảnh báo về nguy cơ suy thoái ngay giữa lúc các đối tác thương mại chính của Nga hồi phục.

Trong một báo cáo đưa ra vào tháng trước, ông Antonio Spilimbergo, trưởng phái đoàn Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tại Moscow, đánh giá rằng, nước Nga cần một mô hình kinh doanh mới, đa dạng hơn để đảm bảo sự tăng trưởng trong tương lai.

Năm 2013, nền kinh tế quy mô 2.000 tỷ USD của Nga có mức tăng trưởng thấp nhất trong 4 năm do tiêu dùng yếu đi và đầu tư chững lại cùng với nhu cầu năng lượng. Kinh tế Nga tăng 1,3% trong năm 2013, thấp nhất kể từ cuộc suy thoái 2009, từ mức tăng 3,4% đạt được trong năm 2012.

Giới quan sát đánh giá rằng, ông Putin đang nỗ lực cải thiện ảnh hưởng của Nga đối với Ukraine sau khi ông Viktor Yanukovych, một nhân vật thân Moscow, bị lật đổ khỏi ghế Tổng thống ở Kiev hôm 22/2 sau những cuộc biểu tình đẫm máu ở thành phố này khiến 82 người thiệt mạng. Bất chấp cảnh báo của Mỹ và Liên minh Châu Âu (EU), Tổng thống Putin đã cử hàng ngàn quân tới Crimea, nơi nước Nga đã đặt hạm đội biển Đen kể từ khi hạm đội này được thành lập dưới thời nữ hoàng Catherina đại đế vào năm 1783.

Ngân hàng Nga thành nạn nhân

Cuộc khủng hoảng Ukraine là một trong những nguyên nhân chính đẩy tỷ giá đồng Rúp Nga giảm 9% từ đầu năm đến nay, mức giảm mạnh thứ nhì trong số 24 đồng tiền của các thị trường mới nổi được Bloomberg theo dõi, sau đồng Peso của Argentina.

Riêng trong ngày 3/3 vừa rồi, đồng Rúp mất giá 1,8% so với USD, buộc Ngân hàng Trung ương Nga tăng lãi suất cơ bản 1,5 điểm phần trăm và bán khoảng 12 tỷ USD ra thị trường để cứu tỷ giá.

Theo Bloomberg, “cuộc chơi” của Nga ở Ukraine cũng có thể xói mòn những nỗ lực tìm kiếm các khoản vay quốc tế trị giá 8 tỷ USD mà ít nhất 10 công ty Nga, trong đó có tập đoàn VimpelCom của tỷ phú Mikhail Fridman, đang thực hiện.

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã cảnh báo rằng, Nga có thể bị loại khỏi nhóm 8 nước công nghiệp phát triển (G-8), đóng băng tài sản và ra các lệnh cấm đi tới một số nơi trên thế giới đối với các quan chức Nga. Cảnh báo này có thể buộc các ngân hàng nước ngoài đánh giá lại xem có nên cho các công ty Nga vay vốn hay không.

Tháng 11 năm ngoái, khi Nga đề xuất cho Ukraine vay 15 tỷ USD và bán khí đốt giá rẻ, động thái này được cho là nhằm gây ảnh hưởng để Kiev không ký thỏa thuận thương mại tự do đã được lên kế hoạch với EU. Khi đó, Putin nói rằng, các ngân hàng Nga đang nắm 28 tỷ USD tiền nợ và tài sản ở Ukraine. Tổ chức đánh giá tín nhiệm Fitch Ratings hôm 25/2 nhận định rằng, các khoản nợ xấu ở Ukraine có thể sẽ ảnh hưởng tới thanh khoản của các ngân hàng Nga.

Bên cạnh đó, các công ty Nga cũng có các khoản đầu tư trong các lĩnh vực năng lượng, quốc phòng và nông nghiệp ở Ukraine. Nước này là đối tác thương mại lớn thứ 5 của Nga, với tổng kim ngạch thương mại song phương đạt 39,6 tỷ USD trong năm 2013, trong đó Nga xuất khẩu sang Ukraine đạt 23,8 tỷ USD, nhập khẩu đạt 15,8 tỷ USD.

Quan trọng hơn cả đối với Nga là hệ thống đường ống dẫn khí đốt của Ukraine mà qua đó, hãng dầu khí quốc doanh Gazprom của Nga xuất khẩu khí đốt sang châu Âu. Một nửa số khí đốt mà Nga xuất sang châu Âu đi qua hệ thống này. Nga hiện là nguồn cung đáp ứng khoảng 1/4 nhu cầu khí đốt của châu Âu.

Đồng Rúp và thị trường chứng khoán Nga đã tăng trở lại trong phiên giao dịch ngày 4/3 sau khi ông Putin nói rằng, ông chưa có kế hoạch dùng vũ lực ở Ukraine. Mặc dù vậy, những diễn biến vừa qua sẽ còn ảnh hưởng tới tâm lý của các nhà đầu tư trong những tháng tới, thậm chí có thể dài hơn – theo đánh giá của chuyên gia kinh tế cao cấp Lilkit Gevorgyan thuộc hãng nghiên cứu IHS Global Insight.

Giới đầu tư bỏ chạy

Việc giới đầu tư bán tháo cổ phiếu Nga vừa rồi có thể khiến nhiều người nhớ lại diễn biến thị trường khi Nga đưa quân vào Georgia, một nước Liên Xô cũ khác, hồi năm 2008. Khi đó, Nga chỉ can thiệp vào Georgia trong 5 ngày, nhưng 6 tháng sau đó, giới đầu tư đã rút ít nhất 290 tỷ USD khỏi Nga – theo ước tính của ngân hàng BNP Paribas. Cùng với đó, theo ước tính của Bloomberg, trong 5 tháng sau cuộc can thiệp, tổng giá trị tài sản ròng của 25 người giàu nhất Nga đã sụt giảm 230 tỷ USD.

Ngay trước khi các cuộc biểu tình ở Kiev chuyển thành đẫm máu vào tháng trước, Thứ trưởng Bộ Kinh tế Nga Andrei Klepach đã nhận định rằng, các dòng vốn chạy khỏi Nga đang tăng và có thể đạt 35 tỷ USD trong quý 1, cao hơn một nửa mức thoái vốn khỏi Nga trong năm 2013 là 63 tỷ USD.

Ngoài những điểm yếu của Nga như tình trạng tham nhũng, quan liêu và hệ thống chính trị lỏng lẻo, mối đe dọa quân sự ở Crimea bổ sung thêm lý do để các nhà đầu tư tháo chạy khỏi nước Nga. Tổ chức Minh bạch Quốc tế (TI) xếp Nga là một trong những quốc gia có mức độ tham nhũng cao nhất thế giới, đồng hạng với Pakistan và Nicaragua ở vị trí thứ 127/176 quốc gia được xếp hạng.

“Những ngày qua, nước Nga đã cảm thấy bị ‘mất mặt’. Họ không quen với việc thất bại trong những cuộc đối đầu gần nhà như thế này. Cho dù những diễn biến ở Ukraine được định hình bởi kinh tế hay chính trị, thì nước Nga vẫn có khả năng phải chịu sự thất bại về kinh tế”, chuyên gia kinh tế trưởng về các thị trường mới nổi Neil Shearing thuộc hãng nghiên cứu Capital Economics ở London nhận định.

Mục tiêu của Putin?

Tuy vậy, theo đánh giá của ông Michael Ganske, trưởng bộ phận thị trường mới nổi thuộc công ty Rogge Global Partners ở London, ông Putin vẫn sẵn sàng làm bất kỳ điều gì cần thiết để ngăn Ukraine trở nên thân thiết với phương Tây.

Ông Ganske cho rằng, Nga coi dân số 45 triệu người của Ukraine là chìa khóa cho mục tiêu xây dựng một khối thương mại cạnh tranh với EU. Liên minh hải quan của Nga bao gồm Nga, Belarus và Kazakhstan. Khi còn đương chức, ông Yanukovych muốn thắt chặt quan hệ với liên minh này. Armenia cũng đã nhất trí gia nhập liên minh này.

“Putin quan tâm tới nền kinh tế Nga, nhưng ông ấy quan tâm nhiều hơn tới sự vĩ đại của nước Nga và ảnh hưởng khu vực”, ông Ganske đánh giá.

“Là một cựu điệp viên, ông Putin có ý tưởng về một nước Nga lớn ở trong đầu, và ông ấy không chấp nhận tầm quan trọng của nước Nga trong bối cảnh địa chính trị hiện nay đã suy giảm. Ông ấy không thích ý tưởng rằng Ukraine đang dịch chuyển xa khỏi nước Nga và trở thành một phần của EU ở một cấp độ nào đó, chứ chưa nói gì tới NATO”.

Obama đệ trình ngân sách 2015 trị giá 3.900 tỷ USD

Ngày 4/3, trong một bước đi được nhìn nhận là ”mở đầu cho một cuộc tranh cãi mới,” Tổng thống Mỹ Barack Obama đã đệ trình kế hoạch chi tiêu ngân sách tài khóa 2015 lên Quốc hội.

Trong kế hoạch ngân sách tài khóa 2015, bắt đầu thực thi từ ngày 1/10, Tổng thống Obama dự chi tổng cộng 3.900 tỷ USD, trong đó có có 495,6 tỷ USD cho quốc phòng, 402 tỷ phát triển hệ thống giao thông trong bốn năm, 73,7 tỷ cho Bộ Lao động và dịch vụ con người; 65,3 tỷ USD cho Bộ các vấn đề cựu binh, 68 tỷ cho Bộ Giáo dục, Bộ Năng lượng 27,9 tỷ USD…

Trong kế hoạch chi tiêu ngân sách tài khóa 2015, ngân sách các bộ ngành được tăng gồm Bộ Giáo dục, Bộ Các vấn đề cựu chiến binh, Bộ Năng lượng trong khi các khoản chi bị giảm so với năm 2014 là viện trợ quốc tế và Bộ Lao động và dịch vụ con người.

Kế hoạch chi tiêu ngân sách tài khóa 2015 dự kiến mức thâm hụt cán cân chi tiêu ngân sách là 564 tỷ USD so với 649 tỷ tài khóa năm nay.

Kế hoạch ngân sách 2015 phản ánh rõ chủ trương của chính quyền Obama tạo thêm cơ hội cho tầng lớp trung lưu, giải quyết sự bất bình đẳng về thu nhập, thu hẹp khoảng cách quá lớn giữa thiểu số những người giàu nhất và những người nghèo nhất ở Mỹ.

Theo dự báo của các chuyên gia, kế hoạch chi tiêu ngân sách tài khóa 2015 của chính quyền Obama chắc chắn sẽ bị đảng Cộng hòa kiểm soát Hạ viện chỉ trích và tìm cách ngăn chặn.

Cùng ngày, các quan chức cho biết Lầu Năm Góc đã đề xuất khoản chi tiêu 79,4 tỷ USD cho chiến tranh trong năm 2015 bất chấp việc hầu hết hoặc toàn bộ binh sỹ Mỹ sẽ rút khỏi Afghanistan vào cuối năm 2014.

Khoản chi tiêu cho các hoạt động nước ngoài của Bộ Quốc phòng trong năm nay là 85,2 tỷ USD.

Thị trường tài chính Nga hồi phục

Các tài sản Nga tăng trở lại trong hôm qua khi Tổng thống Putin cho biết triển khai quân đội tại nước láng giềng Ukraine chỉ là giải pháp cuối cùng.

Tâm lý trên các thị trường bình tĩnh hơn sau khi hoảng loạn bán ra phiên ngày thứ Hai khi căng thẳng giữa Nga và Ukraine leo thang khiến các chỉ số chứng khoán chủ chốt tại Moscow giảm điểm và buộc ngân hàng trung ương nước này phải bất ngờ tăng lãi suất thêm 150 điểm cơ bản và bán ra khoảng 12 tỷ USD dự trữ để chống đỡ cho đồng rúp.

Lúc 21h00 tối qua, chỉ số chứng khoán MICEX niêm yết bằng đồng rúp đã tăng 5,2% lên 1.356 điểm, trong khi chỉ số RTS niêm yết bằng USD tăng 6,1% lên 1.184 điểm. Các chỉ số đã hoàn toàn hồi phục sau khi giảm hơn 10% trong phiên ngày thứ Hai.

Đồng rúp cũng hồi phục, tăng 1,2% lên 36,1 rúp đổi 1 USD và tăng 0,8% lên 49,75 rúp đổi 1 euro. So với giỏ USD-EUR, rúp tăng 1% lên 42,20.

Nhân viên kinh doanh cổ phiếu Andrei Yarnikh tại UBS cho biết, “từ sáng ngày thứ Ba chúng tôi đã thấy nhu cầu khả quan với các cổ phiếu thanh khoản từ các quỹ phòng hộ nước ngoài cũng như các quỹ đầu tư dài hạn. Các nhà đầu tư Mỹ cũng mua vào. Có vẻ như các nước Phương Tây không có ý định đưa ra các biện pháp trừng phạt Nga và đe dọa triển khai quân đội Nga tới Ukraine cũng giảm bớt.

“Mọi người chán nản với việc chờ đợi một kịch bản xấu tại Ukraine và đã bắt đầu tin rằng sẽ không có kịch bản quân sự và một cuộc đối đầu giữa lực lượng quân đội Ukraine với Nga sẽ không xảy ra”, chuyên gia phân tích cao cấp tại Zerich Capital Management Oleg Dushin cho biết.

Lo sợ rằng quân đội Nga có thể tiến vào Kharkiv (phía đông Ukraine) hiện giờ không còn. Chúng ta có thể nói rằng hoài nghi về Chiến tranh Thế giới lần 3 đã bị loại bỏ, ông Oleg nói. Theo Reuters, rất nhiều người trên thị trường cho rằng bài phát biểu của Tổng thống Putin là một nỗ lực nhằm đảo ngược tình hình xung đột.

Ngoài ra, Bộ Tài chính Nga hôm qua cho biết đang đình chỉ việc mua vào ngoại tệ trên thị trường trong nước để bổ sung quỹ dự trữ của mình bở biến động lớn trên các thị trường tài chính.

Hoạt động mua vào, tương đương 3,5 tỷ rúp (95,7 triệu USD) mỗi ngày trong 3 tháng, đã là một trong những yếu tố đè nặng lên đồng rúp. Ngân hàng Trung ương Nga cho biết đã nới biên độ giao dịch đồng rúp thêm tới 35 kopeck lên 35,75 – 42,75 so với giỏ tiền tệ.

Hôm thứ Hai, ngân hàng này tiết lộ sẽ tăng cường mức độ can thiệp từ 350 triệu USD lên 1,5 tỷ USD, và sẽ điều chỉnh các thông số can thiệp theo cơ sở ngày.

IMF cảnh báo tình trạng lạm phát thấp tại Eurozone

Phát biểu tại một hội thảo kinh tế ở Bilbao (Tây Ban Nha), Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Christine Lagarde đã đề nghị Khu vực đồng euro (Eurozone) kiên trì chống chọi với lạm phát thấp và cảnh báo đó là yếu tố đang đe dọa sự phục hồi của khối này.

Tình trạng lạm phát thấp có thể khiến người tiêu dùng hạn chế chi tiêu, đẩy nền kinh tế Eurozone vào vòng xoáy trượt dốc

Theo Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat), tỷ lệ lạm phát tại Eurozone trong tháng Hai không thay đổi so với tháng trước đó và ở mức 0,8%, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 2%/năm mà Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đề ra.

Bà Lagarde cảnh báo lạm phát thấp kéo dài có thể khiến nền kinh tế trật đà tăng trưởng. Hồi tháng Giêng vừa qua, bà Lagarde đã cảnh báo về nguy cơ Eurozone quay lại vùng thiểu phát.

Tình trạng giá giảm kéo dài có thể khiến người tiêu dùng và doanh nghiệp trì hoãn kế hoạch mua để đợi giá xuống tiếp, đẩy nền kinh tế vào vòng xoáy trượt dốc.

Hồi tháng 7/2013, Chủ tịch ECB Mario Draghi đã cam kết bảo vệ Eurozone bằng mọi biện pháp. Và những đợt hạ lãi suất liên tiếp của ECB đã giúp khu vực khôi phục lòng tin và ứng phó với tình trạng nhu cầu sa sút.

Người đứng đầu IMF nhận định, Eurozone đang bị cản bước bởi tỷ lệ thất nghiệp cao ở mức “không thể chấp nhận được”, đặc biệt là trong giới trẻ. Nợ công và nợ tư nhân ở mức cao cũng là những vật cản trên con đường phát triển của kinh tế châu Âu.

Trong bài phát biểu của mình, bà Lagarde còn thúc giục Eurozone thiết lập một liên minh ngân hàng toàn diện hơn. Các nước Eurozone cần tạo ra một hệ thống hỗ trợ chung để giảm bớt các ngân hàng yếu.

Trước những dấu hiệu phục hồi của kinh tế Eurozone, IMF dự báo mức độ tăng trưởng kinh tế của khu vực này ở mức 1% năm 2014 và 1,4% năm 2015.

Forex – TINFOREX.COM

Trade Online
Chia sẽ

Để lại lời nhắn